„Zwiększenie dostępności to często drobnostka”


Dostępność i turystyka

„Zwiększenie dostępności to często drobnostka” – wywiad z Łukaszem Hećmanem, prawnikiem, doktorem nauk prawnych i podróżnikiem

Łukasz Hećman na siłowni, siedzi na wózku w czarnej koszulce i ćwiczy na wyciągu, z rękami uniesionymi na boki

Pytanie 1: Prowadzisz bloga, na którym opisujesz jak podróżuje się na wózku inwalidzkim. To powiedz nam najpierw, jak zwiedza się Tatry. Wjechałeś nad Morskie Oko.

Sama droga na jezioro jest w pełni dostępna – cała trasa jest asfaltowa. Idzie się oczywiście pod górę, ale nachylenie nie jest przesadnie strome. Trasa liczy nieco ponad 9 km, więc dla osoby w miarę sprawnej fizycznie jest jak najbardziej do pokonania, choć oczywiście wymaga nieco wysiłku, zwłaszcza na bardziej krętych odcinkach. W moim przypadku, gdy ruszyliśmy na Morskie Oko, sytuację utrudniał padający przez całą drogę deszcz – ciągi od wózka zrobiły się bardzo śliskie, przez co trzeba było się często zatrzymywać i je wycierać. To było główne utrudnienie na trasie.

Co do pozytywów, to po drodze dostępne są toalety typu Toi-Toi, w tym większe kabiny dostosowane dla osób z niepełnosprawnościami. Jeśli ktoś, tak jak ja, jest w stanie z nich skorzystać, jest to spory plus.

Schody zaczynają się nad samym Morskim Okiem.

Pytanie 2: Dosłownie schody?

Schody i kocie łby. Przy wejściu do schroniska jest do pokonania pagórek z taką właśnie nawierzchnią, więc potrzebna jest pomoc. Samo wnętrze schroniska, w tym łazienki, są niedostępne dla osoby na wózku.

Pytanie 3: Musisz zostać na zewnątrz.

Tak, co przy deszczu byłoby mało komfortowe. Na szczęście przy samym Morskim Oku przestało padać, więc mogliśmy spokojnie posiedzieć na ławeczce, wypić kawę, zjeść ciacho i nacieszyć się przepięknymi widokami.

Czarno-białe zdjęcie: Łukasz Hećman na wózku, na siłowni, trzyma się uchwytu maszyny i patrzy w obiektyw

Pytanie 4: Powiedziałeś o sobie coś, co mi się strasznie podoba: „osoba sprawna fizycznie”. To łamie negatywne stereotypy, ale jest faktem. W końcu wiele jest osób, które nie pokonałyby tej trasy „na nogach”. Trenujesz?

Tak. Chodzę na siłownię i innych też do tego zachęcam.

Każda osoba z niepełnosprawnością powinna trenować tak często, jak to możliwe i w takim zakresie, na jaki pozwala jej sprawność.

To dla jej dobra zarówno fizycznego, jak i psychicznego, proszę mi wierzyć. Trzeba brać pod uwagę pewne ograniczenia, jednak nie należy się ich bać.

Pytanie 5: Czy siłownie są dostosowane do osób z Twoimi potrzebami?

Coraz więcej obiektów jest przestronnych, usytuowanych na jednym poziomie. Sprzęty są rozstawione na tyle szeroko, że można swobodnie przejechać wózkiem. Da się więc z nich korzystać – oczywiście pamiętając o naturalnych ograniczeniach. Jeśli ktoś jest się w stanie przesiąść na daną maszynę, to z niej skorzysta, bo specjalistycznych udogodnień raczej tam nie ma.

Pytanie 6: Co można w takich miejscach poprawić?

Nie każda siłownia ma niedociągnięcia. Czasem łazienki bywają niedostosowane albo pełnią jednocześnie funkcje gospodarcze. Niektóre sprzęty bywają niedostępne, bo brakuje dosłownie paru centymetrów, żeby się zmieścić. To ostatnie też pokazuje, że zwiększenie dostępności to często drobnostka.

Łukasz Hećman na wózku, widziany od tyłu, w czerwonej kurtce i z plecakiem, z rękami opartymi na drewnianej barierce nad górskim jeziorem

Pytanie 7: Dwa silne chłopy, o których na siłowni nietrudno, odrobinę przesuwają stację. A jak z tą dostępnością w miejscach noclegowych?

W Polsce jest nieźle, nawet na tle Europy Zachodniej, ale nie idealnie.

Czasem nawet hotele z najwyższej półki nie pozwalają mi na pełną niezależność.

Pytanie 8: Możesz podać przykłady?

Pokój hotelowy, w którym można funkcjonować w miarę sprawnie, ale nie w pełni samodzielnie. Albo pokój jest dostosowany, ale inne części hotelu nie. Trudno się po nim poruszać. Nie da się np. wjechać na basen i mówię tu o samym zbliżeniu się do niego, a nie o jakichś dodatkowych udogodnieniach na miejscu.

Czasem dopiero w hotelu okazuje się, że nie jest w pełni przystosowany, choć po wcześniejszym sprawdzeniu myślałem, że wszystko jest dopięte na ostatni guzik.

Pytanie 9: Wielu naszych rozmówców, osób z niepełnosprawnościami, mówi, że gdy rezerwują nocleg, to i tak później muszą dzwonić i potwierdzać, że wszystko się zgadza. Też tak masz?

Tak. To przeczy idei szybkiego zamawiania online. Zamiast sprawnej rezerwacji trzeba czekać na odpowiedź, czy dany pokój jest w ogóle dostępny i znajduje się w sprzedaży.

Pytanie 10: Czy strony, na których rezerwuje się hotele mogłyby coś zmienić?

Problem polega na tym, że na popularnych portalach istnieje wprawdzie opcja filtrowania obiektów pod kątem dostępności dla osób na wózkach, jednak przy samym wyborze konkretnego pokoju tej funkcji już brakuje. To jest ewidentny błąd. Dziwne, że systemy funkcjonują od wielu lat, a ta kwestia wciąż jest pomijana.

Pytanie 11: Co poradziłbyś innym osobom na wózkach, które chciałyby podróżować?

Warto być elastycznym, nie warto marudzić, a starać się potrafić dostosować do istniejących warunków. Oczywiście nie zawsze się da, to jasne, ale często tak, bo pierwsze i najpoważniejsze bariery, to te, które mamy w naszych głowach. Z drugiej strony warto komunikować swoje potrzeby, bo może okazać się, że komuś jednak będzie zależało na poprawie istniejącego stanu rzeczy, albo zwyczajnie coś nam podpowie lub wytłumaczy, co ułatwi funkcjonowanie.

Łukasz Hećman – prawnik, doktor nauk prawnych, podróżnik. O swoim życiu i podróżach publikuje na Facebooku (profil Łukasza Hećmana na Facebooku, otwiera się w nowej karcie) oraz Instagramie (profil Łukasza Hećmana na Instagramie, otwiera się w nowej karcie).

Łukasz Hećman na siłowni, na wózku, w ciemnej koszulce bez rękawów i rękawiczkach treningowych, robi sobie zdjęcie telefonem w lustrze; obok hantle i maszyny

Łukasz Hećman – prawnik, doktor nauk prawnych, podróżnik. O swoim życiu i podróżach publikuje na Facebooku oraz Instagramie.